To 5. artykuł cyklu „Nie daj się oszukać”, w którym – jako adwokat – wyjaśniam, co zrobić gdy padłeś ofiarą przestępstwa jakim są oszustwa inwestycyjne i jak zwiększyć szanse na odzyskanie pieniędzy po oszustwie.
W mojej praktyce regularnie spotykam osoby, które mówią wprost: „zostałem oszukany na rzekomej inwestycji i nie wiem, od czego zacząć”. W takich sytuacjach kluczowe są pierwsze decyzje podjęte tuż po ujawnieniu straty.
Jeżeli działasz szybko i metodycznie, Twoja sytuacja procesowa może być znacznie lepsza, niż się początkowo wydaje.
Zabezpieczenie dowodów – pierwsze 48 godzin
Pierwsze dwie doby po odkryciu oszustwa inwestycyjnego mają ogromne znaczenie. Niestety wiele osób w tym czasie działa chaotycznie albo — co gorsza — kasuje ważne materiały.
Co należy zrobić natychmiast
Z mojego doświadczenia wynika, że warto w tej kolejności:
- Zabezpieczyć całą komunikację
- e-maile,
- wiadomości SMS i WhatsApp (inne komunikatory),
- historię rozmów z platformy inwestycyjnej,
- nagrania rozmów (jeśli są dostępne).
- Wykonać zrzuty ekranu
- panelu inwestora,
- potwierdzeń wpłat,
- danych rachunków odbiorców,
- reklam, które skłoniły do inwestycji.
- Pobierz historię przelewów z banku
Najlepiej w formacie PDF z bankowości elektronicznej.
- Nie usuwaj kont i aplikacji
To częsty błąd. Nawet jeśli „platforma” wygląda podejrzanie, pozostawienie dostępu może być ważne dowodowo.
🔎 W wielu sprawach, które prowadzę, brak zabezpieczonych dowodów w pierwszych dniach znacząco utrudnia późniejsze działania.
Zgłoszenie sprawy organom ścigania
Jeżeli doszło do wyłudzenia pieniędzy pod pozorem inwestycji, mamy do czynienia z podejrzeniem przestępstwa z art. 286 §1 k.k. (oszustwo).
Gdzie zgłosić sprawę:
Masz trzy podstawowe ścieżki:
- Policja
- Prokuratura
- zawiadomienie elektroniczne (w określonych przypadkach)
W praktyce rekomenduję złożenie pisemnego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Co powinno znaleźć się w zawiadomieniu:
- chronologiczny opis zdarzeń,
- wskazanie kwot i dat przelewów,
- dane podmiotu, który oferował inwestycję,
- listę załączników (dowodów),
- wniosek o uznanie za pokrzywdzonego.
Jeżeli zastanawiasz się szerzej nad mechanizmami działania sprawców, wróć do wpisu nr 4 – mechanizmy manipulacji, gdzie omawiam psychologiczne aspekty takich spraw.
Rola banku i instytucji płatniczych
Wielu pokrzywdzonych skupia się wyłącznie na postępowaniu karnym. To błąd.
W praktyce odzyskanie pieniędzy po oszustwie bardzo często zależy od szybkiej reakcji wobec banku lub operatora płatności.
Co zrobić w banku
Niezwłocznie:
- zgłoś transakcję jako nieautoryzowaną lub oszukańczą,
- złóż reklamację,
- wnieś o procedurę recall (jeśli przelew był niedawny),
- zapytaj o możliwość chargeback (przy płatnościach kartą).
Tu liczą się godziny — nie tygodnie.
Dlaczego to takie ważne
Z mojego doświadczenia:
- część środków udaje się zablokować,
- banki dysponują narzędziami międzybankowymi,
- szybkie zgłoszenie wzmacnia Twoją wiarygodność jako pokrzywdzonego.
Czego nie robić po oszustwie
Po stracie pieniędzy emocje są naturalne — ale pewne działania mogą poważnie zaszkodzić Twojej sprawie.
Najczęstsze błędy, które obserwuję
- Kontaktowanie się dalej z oszustem, sprawcy często proponują „odzyskanie środków za opłatą”. To zwykle druga faza wyłudzenia.
- Korzystanie z „firm odzyskujących pieniądze” bez weryfikacji, rynek tzw. recovery scams jest dziś bardzo aktywny.
- Zwlekanie ze zgłoszeniem
Im później reagujesz, tym:
- trudniej zablokować środki,
- trudniej ustalić przepływy finansowe,
- słabsza jest dynamika postępowania.
- Samodzielne prowadzenie skomplikowanej korespondencji prawnej
Nieprecyzyjne pisma mogą utrudnić późniejszą strategię procesową.
Kiedy zgłosić się po pomoc prawną
Wiele osób trafia do kancelarii dopiero po kilku miesiącach. Z perspektywy procesowej to często moment spóźniony.
Sygnały, że warto działać z prawnikiem
Rozważ wsparcie profesjonalne, gdy:
- kwota jest istotna,
- środki trafiły za granicę,
- bank odmówił reklamacji,
- sprawa jest wielowątkowa,
- nie wiesz, jak przygotować zawiadomienie.
W praktyce co zrobić po oszustwie inwestycyjnym to nie tylko kwestia jednego zgłoszenia — to skoordynowany proces:
- karny,
- bankowy,
- często także cywilny.
Dobrze zaplanowana strategia od początku znacząco zwiększa szanse na realne odzyskanie pieniędzy po oszustwie.
Cykl ekspercki „Nie daj się oszukać”
Wpis 5: Zostałeś oszukany – co zrobić krok po kroku
← Wróć do: Wpis. 4 – Dlaczego rozsądni ludzie padają ofiarą oszustw
→ Następny: art. 6 – Prawa ofiary oszustwa inwestycyjnego (za tydzień)
